Tiểu đường: Dùng thuốc thế nào để không bị hạ đường huyết quá mức?

Thứ Ba 27/10/2015.

Tiểu đường: Dùng thuốc thế nào để không bị hạ đường huyết quá mức?

Đối với bệnh nhân tiểu đường, đặc biệt là với người cao tuổi, việc bị hạ đường huyết quá mức còn nguy hiểm hơn tăng đường huyết. Nếu như tăng đường huyết phải 5-10 năm sau mới gây biến chứng thì hạ đường huyết đột ngột có thể gây hôn mê và tử vong ngay lập tức.

Mối nguy hiểm khôn lường

Hạ đường huyết là tình trạng lượng đường trong máu dưới 70 mg/dL hoặc 4mmol/l. Tình trạng này xảy ra khi có quá nhiều insulin và không đủ lượng đường trong máu. Hạ đường huyết thường xảy ra nhiều nhất ở những bệnh nhân dùng insulin và cũng có thể xảy ra với người bệnh uống thuốc tiểu đường bằng đường uống. Nguyên do là bởi các nhóm thuốc tiểu đường sulfunilurea và thuốc tiêm insulin làm tăng lượng insulin ngoại sinh một cách nhanh chóng trong cơ thể bệnh nhân tiểu đường – tác nhân gây hạ đường huyết.

Ngoài ra, có những trường hợp người bệnh không ăn đủ, bỏ qua một bữa ăn hoặc hoạt động thể chất mà không ăn nhiều hơn cũng rất dễ xảy ra tình trạng hạ đường huyết.

799944

Hạ đường huyết quá mức ở người bệnh tiểu đường làm tăng nguy cơ bệnh nghiêm trọng hơn

Các dấu hiệu cảnh báo sớm hạ đường huyết là người bệnh run lẩy bẩy, chóng mặt, đổ mồ hôi, đói, buồn rầu, lo lắng, nhức đầu, tim đập mạnh. Nếu các triệu chứng sớm này không được điều trị, dấu hiệu và triệu chứng của hạ đường huyết quá mức có thể xảy ra, bao gồm: lẫn lộn, khó nói hay nói lắp, mờ mắt, buồn ngủ, co giật hoặc động kinh, bất tỉnh, mất ý thức… Bệnh nhân tiểu đường khi bị hạ đường huyết quá mức có thể làm tăng nguy cơ bệnh nghiêm trọng hơn, thậm chí gây tử vong.

Phòng và xử lý khi hạ đường huyết quá mức

Để phòng xảy ra tình trạng hạ đường huyết quá mức, người bệnh không nên để cơ thể bị đói quá lâu, không nên nhịn ăn mà hoạt động thể lực quá mức. Bệnh nhân cũng không nên tự ý sử dụng thuốc hay tiêm insulin mà phải tuân thủ theo chỉ định của bác sĩ.

Đối với những bệnh nhân khi thấy có dấu hiệu hạ đường huyết phải nhanh chóng ăn nhẹ như cháo loãng, súp hoặc uống một cốc nước đường (200ml), để người bệnh nằm nghỉ ngơi yên tĩnh, khi người bệnh tỉnh táo trở lại nên được ăn đầy đủ chất dinh dưỡng. Đối với người bệnh đái tháo đường bị hạ đường huyết nên sử dụng dung dịch ngọt ưu trương 30% ngay từ khi có nghi ngờ hạ đường huyết, đặc biệt trước một rối loạn thần kinh cấp xảy ra trên bệnh nhân đang được điều trị bằng insulin hoặc sulfamid.

71528-59

Khi tiêm cần tiêm rất chậm, liều sử dụng không quá 60ml, sau đó thay bằng truyền nhỏ giọt dung dịch ngọt 10-15%. Tiêm glucose tĩnh mạch đồng thời cũng là test chẩn đoán có giá trị lớn, các dấu hiệu hôn mê sẽ mất ngay tức thì. Cũng có thể tiêm glucagon (tiêm bắp hay tĩnh mạch cũng có tác dụng tương tự). Nếu được điều trị sớm, bệnh nhân có thể tự khỏi không để lại di chứng gì, tuy nhiên sau cơn hạ đường huyết có giảm đi một phần. Tiến triển của bệnh phụ thuộc rất nhiều vào tình trạng bệnh nhân có được điều trị kịp thời hay không.

Để phòng bệnh, mọi người không nên nhịn đói, hoặc để cơ thể bị đói quá lâu, không nên nhịn ăn mà hoạt động thể lực quá mức. Nhất thiết không được bỏ bữa sáng, đặc biệt là người già, trẻ em, những người có bệnh mạn tính, cơ thể yếu. Đối với bệnh nhân đái tháo đường không nên quá nóng vội mà dùng quá liều insulin mà phải tuân thủ theo chỉ định của bác sĩ. Những bệnh nhân này cũng cần có chế độ tập luyện thể lực điều độ, nên mang sẵn những thứ như kẹo gừng để khi cảm thấy có dấu hiệu hạ đường huyết cần sử dụng ngay. Tuy nhiên vấn đề quan trọng ở người đái tháo đường là phải luôn kiểm soát đường huyết chặt chẽ, tránh những biến chứng đáng tiếc xảy ra.

Kết hợp giữa đông và tây y có thể coi là giải pháp an toàn giúp kiểm soát đường huyết hiệu quả và không gây hạ đường huyết quá mức cho bệnh nhân tiểu đường, đặc biệt là với người bệnh cao tuổi. Ngoài việc tuân thủ liệu trình điều trị và sử dụng các thuốc tây y, việc kết hợp với đông y sẽ giúp tăng hiệu quả kiểm soát đường huyết, từ đó có thể giảm dần được liều thuốc Tây y, hạn chế các tác dụng phụ của thuốc.

Các nhà khoa học trên thế giới từ lâu đã phát hiện thảo dược dây thìa canh có ưu điểm vượt trội và là dược liệu quý hiếm cho bệnh nhân tiểu đường. Tại Việt Nam, PGS.TS Trần Văn Ơn, Trưởng Bộ môn Thực vật học, Trường Đại học Dược Hà Nội và cộng sự cũng đã thực hiện một công trình nghiên cứu về công dụng của dây thìa canh với bệnh tiểu đường và khẳng định: Với hoạt chất GS4, dây thìa canh giúp giảm và ổn định đường huyết mà hoàn toàn không gây hạ đường huyết quá mức.

Hinh-anh-day-thia-canh

Tác dụng của hoạt chất GS4 trong Dây thìa canh

Khác với các loại thuốc Tây y làm tăng insulin ngoại sinh nhờ vào cơ chế tác động lên quá trình tổng hợp và sản xuất insulin, dây thìa canh làm tái sinh tế bào Beta đảo tụy, nhờ đó cải thiện chức năng tuyến tụy. Khi tuyến tụy được hồi phục thì sẽ tăng sản sinh insulin nội sinh theo cơ chế điều hòa tự nhiên của cơ thể là chỉ tăng tiết insulin khi cơ thể thiếu hụt insulin. Khi tuyến tụy đã sản sinh bù đắp đủ lượng insulin, cơ thể sẽ tự động dừng lại. Do đó, hoàn toàn không gây hạ đường huyết quá mức như các thuốc tiểu đường khác.

  • Cẩm nang cho người bệnh